O kościele
KOŚCIÓŁ
Jednonawowy kościół pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Aniołów, został wybudowany według projektu architektów inż. Jerzego Grączewkiego, głównego projektanta osiedla oraz inż. Tadeusza Nyczaka. W centralnym punkcie kościół mierzy 34 m. Powierzchnia kościoła to 1150 m2. Jednorazowo zmieści się nim 3 tys. osób. Budowę świątyni nadzorował inż. Jan Dudek. Wystrojem wnętrza kieruje od początku prof. Wincenty Kućma z Krakowa. We wrześniu 2007 roku w przestrzeni między dwoma skrzydłami ściany głównej został zamontowany witraż, według projektu artysty malarza projektanta witraży Jerzego Skąpskiego z Krakowa, który jest autorem wszystkich witraży tej świątyni oraz Kaplicy Aniołów. Na tle zainstalowanej szklanej mozaiki, w najbliższych latach zostaną zamontowane dalsze elementu wystroju głównej ściany ołtarzowej, o których poniżej.
Na północnej ścianie kościoła znajduje się ołtarz Jezusa Miłosiernego, z obrazem: „Jezu ufam Tobie”, który został poświęcony przez papieża Jana Pawła II w Krakowie, w czasie ostatniej pielgrzymki do ojczyzny w 2002 roku. W ołtarzu umieszczono także relikwie świętej Siostry Faustyny Kowalskiej. Po przeciwnej stronie znajdujemy boczny ołtarz, gdzie cześć odbiera Matka Boża Fatimska, której figura została umieszczona na kulistym postumencie. Matka Boża ukazuje się wśród drobnego i rozedrganego, złoconego listowia dębu tak jak zobaczyły Ją dzieci . Wszystko wykonane jest w drewnie.
W przygotowaniu jest także ołtarz błogosławionego ks. Bronisława Markiewicza, w którym umieszczona będzie podobizna błogosławionego, (z późniejszych lat życia), z krucyfiksem w ręku.
Na uwagę zasługują także dwie tablice umieszczone z tyłu kościoła. Jedna z nich, po lewej stronie od głównego wejścia, została poświęcona pamięci bohaterskiego życia i męczeńskiej śmierci członków IV Zarządu Głównego organizacji „Wolność i Niezawisłość”. Byli to: Łukasz Ciepliński – „Pług”, „Ostrowski”, Adam Lazarowicz – „Klamra”, „Pomorski”, Mieczysław Kawalec – „Żbik”, „Psarski”, Franciszek Błażej – „Tadeusz”, „Poleski”, Józef Rzepka – „Znicz”, „Krzysztof”, Karol Chmiel – „Zygmunt”, Józef Batory – „Argus”, „Wojtek”. 1 marca 1951 roku zostali oni zamordowani w więzieniu mokotowskim w Warszawie. Byli oficerami Wojska Polskiego i Armii Krajowej. Znajdowali się wśród nich prawnicy, nauczyciele i działacze stronnictw politycznych. Wszyscy podobnie pojmowali swoje obowiązki wobec Polski. Uczestniczyli w kampanii wrześniowej 1939 roku. Działali w szeregach Związku Walki Zbrojnej i Armii Krajowej, stanowiąc w latach 1940-1945 kierownictwo tych organizacji na ziemi rzeszowskiej. Nie godząc się na bezwarunkową kapitulację przed komunizmem podjęli działalność w utworzonym we wrześniu 1945 roku Zrzeszeniu „Wolność i Niezawisłość”. Celem organizacji było odegranie roli depozytariusza idei niepodległościowej, doprowadzenie struktur konspiracji ogólnopolskiej do wolnych wyborów i oddanie ich do dyspozycji władz wolnej Polski. Wszyscy zostali aresztowani i przeszli niezwykle okrutne śledztwo. 5 października 1950 roku rozpoczął się proces przed Sądem Wojskowym w Warszawie. Dziewięć dni później skazani zostali na karę śmierci. Zamordowano ich strzałem w tył głowy 1 marca 1951 roku w piwnicy więzienia mokotowskiego. Nieznane jest miejsce ich pochówku. Rodziny przypuszczają, że jest to tzw. „Łączka” na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.
Po drugiej stronie obok tablic upamiętniających wmurowanie kamienia węgielnego z grobu św. Piotra (1986 r.) oraz konsekrację kościoła (1996 r.), umieszczono płytę, która upamiętnia dr Marka Nowaka, zmarłego tragicznie w 1999 roku w wieku 43 lat, w wypadku samochodowym. Dr Nowak był współtwórcą współczesnej diagnostyki ultrasonograficznej w Polsce. Jako aktywny katolik i parafianin był koordynatorem grup medycznych Ruchu Rodzin Nazaretańskich. Tablicę ufundowali parafianie.
Szczególnym bogactwem kościoła są organy piszczałkowe. Służą one parafii od 2006 roku. Po raz pierwszy zabrzmiały w Wielką Sobotę, kiedy to Nuncjusz Apostolski w Polsce abp Józef Kowalczyk poświęcił instrument. Organy są produkcji niemieckiej firmy „Anton Feith” i pochodzą z lat ’70. Został odkupiony od parafii w Niemczech, a następnie przewieziony do Polski. Liczy 38 głosów i około 2,5 tysiąca piszczałek, co klasyfikuje go między organami średniej wielkości. Jakość materiałów, z jakich jest wykonany sprawia, iż spełnia normy instrumentu liturgicznego oraz wymogi koncertowego. Wszystkie części oraz cały mechanizm organów został umieszczony na chórze nad nawą główną. Ich montażem i remontem zajęła się firma „Naprawa i Strojenie Organów Sławomir Piotrowski” z Modlnicy koło Krakowa.
Głównym źródłem dźwięku są wspomniane wyżej piszczałki. Te o barwie miękkiej są wykonane z drewna świerkowego oraz dębowego. Piszczałki brzmiące jasno wykonane są z cyny. Od wieków wykonuje się je ręcznie. Największa z frontowych piszczałek tego instrumentu mierzy 443 cm, zaś najmniejsza posiada około 1 cm. Dziesięć największych wymagało wymiany. Wykonaniem nowych zajęła się specjalizująca się w tym firma „Wocial” z Warszawy. Instrument posiada wiatrownice klapowo-zasuwowe o trakturze elektrycznej. Wiatrownice w całości wykonane są z drewna mahoniowego, które charakteryzują się wysoką trwałością. Pracą organów organista steruje przy pomocy stołu gry. W przypadku tego instrumentu posiada on trzy manuały potocznie zwane klawiaturami: manuał nożny, pedałowy oraz włączniki registrowe, umożliwiające zmianę głosów. Umieszczony jest w pewnej odległości od szafy organowej. Wolnostojący stół gry nazywany kontuarem, wymagał gruntownego remontu. Zostały wymienione nakładki poszczególnych klawiszy i włączniki registrowe. Odnowiono także jego obudowę. Znacznie mniejszego remontu wymagała szafa organowa, pełniąca funkcję ochronną dla wszystkich części instrumentu oraz pudła rezonansowego. Całkowity ciężar instrumentu to około 8 ton. Prace montażowe rozpoczęły się w styczniu 2006 r. i trwały około trzech miesięcy.
Okna w kościele zostały rozmieszczone nierównomiernie. Pojawiają się czasem jako pojedyncze smukłe, zakończone łukiem otwory, bądź w wykuszu zestawione ze sobą pod kątem lub też w płytkiej wnęce, także półokrągłej u góry, by w sumie przypominać biforia. Ta różnorodność wielkości i pozorna przypadkowość w ich kompozycji mogła sprawić trudność przy projektowaniu przeszkleń. Brak bowiem rytmu, powtarzalności rozmiarów powierzchni obrazów, by można było swobodnie kontynuować przypowieści biblijne.
Tematem przedstawień Jerzego Skąpskiego, jest dwadzieścia tajemnic różańcowych, łącznie z tajemnicami światła, z wyjątkiem dwu tajemnic chwalebnych, które jako ołtarzowa kompozycja, będą przedstawiona w rzeźbie przez profesora Wincentego Kućmę. Tajemnice przedstawione są czasami pojedynczo, a niekiedy po dwie lub trzy w oknie.
Witraże zostały powiązane ze sobą dwunastowarstwowym fundamentem, oddzielającym obie części kamieniami szlachetnymi opisanymi w Apokalipsie Św. Jana, jako fundamenty „Miasta na Górze”, „Nowego Jeruzalem”. Poszczególne warstwy symbolizują Apostołów. To, co jest ponad nimi – należy do nieba. Podział ten symbolizuję więc rzeczywistość niebiańską i ziemską. Dlatego na przykład scena „Przemienienia” jest ponad fundamentami, gdzie znajduje się Chrystus, Eliasz i Mojżesz, podczas gdy Apostołowie, którzy poupadali na ziemię, przedstawieni są pod nimi. Użyta paleta barw jest bogata, tak jakby owo zróżnicowanie warstw narzucało Artyście konieczność nasycenia kolorami obrazów, które łączą witraże w zespoły pozostające w strefach dominujących barw i tonacji.
„Chrzest Chrystusa w Jordanie”, to jeden obraz wysoki i smukły. Jego kompozycja składa się z dwóch części rozgraniczonych właśnie owymi horyzontalnymi pasami. Powyżej rozpościera się złociste niebo, a poniżej zaprezentowano scenę z dominującym pionem rzeki wypływającej spod fundamentów Jerozolimy – „Miasta na Górze”. Na tym tle zjawiają się syntetycznie przedstawione postacie, utrzymane w ciepłej tonacji, odcinające się od chłodnych błękitów.
Ikonograficznie jest to zupełna nowość, która ma ukazać, że przez wejście Chrystusa do Jordanu „wody świata” zostały uświęcone. W łuku nad drzwiami wejściowymi od południa, umieszczono „Narodziny Matki Bożej” z postaciami Joachima i Anny oraz tęczą, znakiem przymierza. Powyżej scena „Zwiastowania” i „Nawiedzenie”. W kaplicy Matki Bożej Fatimskiej: „Tajemnica Bożego Narodzenia”, „Ofiarowanie w świątyni”, „Odnalezienie Dwunastoletniego Jezusa Nauczającego”.
W kaplicy Miłosierdzia Bożego znajdują się Tajemnice Bolesne: „Modlitwa w Ogrójcu”, „Biczowanie”, „Ecce Homo” w cierniowej koronie i „Niesienie krzyża”. Dwie ostatnie sceny, wobec zamurowania okna w kaplicy, artysta umieścił u podstawy okna w nawie wraz ze sceną „Ukrzyżowania”. W tej scenie widzimy Maryję i Św. Jana pod krzyżem. W scenie „Zmartwychwstania”, u dołu, według opisu ewangelicznego – „Trzy Marie” spotykające anioła i całun w pustym grobie, wyżej Chrystus wychodzący z grobu, odrzucony kamień i padające straże. Ponad sceną „Zesłania Ducha Świętego”, obraz „Wniebowstąpienia”. Nie umieszczono tu warstwy fundamentów, po to aby ukazać obłok. W górnej części „Miasto na Górze”, z „bramami jakoby z pereł” – strzeżonymi przez aniołów, z „murami z jaspisu”, z „rynkiem jakoby ze złota”, z drzewem, „którego liście leczą narody”.
Wielki ciąg – sztuczne dodatkowe bardzo wysokie okno prezbiterium (34 m), rozwiązano witrażowo, aby nie konkurować z mającą się pojawić kompozycją rzeźbiarską. Aby nie traciła ona swego wyrazu, wykonano witrażową płaszczyznę oszklenia niefiguratywnego, sugerującego ruch wznoszący i niebo. Trójkąt zwieńczający ten witraż jest symbolem Bożej Opatrzności.
W pomieszczeniu pod chórem: „Pokłon Trzech Króli” i „Ucieczka do Egiptu”. Przysłonięty przez organy witraż w wysokim oknie przedstawia Adama i Ewę pod drzewem, z którego wyrasta świecznik siedmioramienny, przy którym Najświętsza Panna Maryja wykształcona w świątyni, uczy małego Jezusa i dwu Jego rówieśników z rodziny. Łuk nad wejściem do niewielkiego pomieszczenia od strony północnej prezentuje tryumfalny wjazd Chrystusa do Jerozolimy. Zbawiciel witany jest palmami, drogę zaś wyścielają szaty witających.
Łuk nad wejściem południowym ukazuje rozmowę Chrystusa z Samarytanką przy studni Jakubowej. W łuku nad wschodnim wejściem ukazano aniołów w pustym grobie z całunem i poczwórnie złożoną chustą. Wszystkie witraże dla tej świątyni zostały wykonane w pracowni „Testor”, mgr. inż. technologa szkła Macieja Szwagierczaka w Krakowie.
WYSTRÓJ
Profesor Wincenty Kućma projektował wnętrze, decydując także o użytym materiale: cegle, marmurach i barwie ścian. Formował kaplice oraz detale architektoniczne, podporządkowując wszystko wizji całości. Projekty Profesora powstają w rysunkach i sprawdzają się w makietach w skali tak dokładnej, że ich fotografie można niekiedy pomylić z rzeczywistą realizacją.
Jako artysta rzeźbiarz monumentalista, czuje doskonale formy w przestrzeni, które buduje, kontrastując kształty geometryczne ze swobodnymi, stosując przy tym różnorodność materiałów.
W głównym ołtarzu kościoła widzimy formę kolistą białego marmuru wokół tabernakulum w formie złoconego sześcianu z dwunastoma reliefami w brązie, przedstawiającymi sceny z życia Chrystusa. Biały marmurowy krąg zdobią cztery złociste kwadratowe płaskorzeźby symbolizujące Ewangelistów.
Powyżej w posrebrzanej miedzianej blasze, przewiduje się kompozycję tytularną unoszącej się Wniebowziętej Matki Bożej Królowej wśród grupy Aniołów. Dwaj Aniołowie utrzymują koronę nad głową Najświętszej Maryi Panny. Całość na tle witrażu w ciemnych barwach w dolnej części, rozjaśniającego się ku górze.
Całościowa wizja Profesora przewiduje w kościele także Drogę Krzyżową. Dębowa rzeźba Chrystusa, przedstawiona zostanie jako postać idąca na tle jasnych ścian, po ceglanej lamperii, wokół wnętrza świątyni.
Wporównaniu do dużej powierzchni kościoła, jest to przytulne, ulubione miejsce modlitwy wielu osób. Tu celebrowane są poranne Msze św. w dni powszednie, tu też odbywa się codzienna Godzina Miłosierdzia, adoracja, chrzty, dziecięce Eucharystie i modlitewne spotkania małych wspólnot. Niektóre pary wybierają kaplicę na miejsce swych zaślubin.
Swoją nazwę zawdzięcza podobiznom aniołów, których płaskorzeźby umieszczono na ścianach ołtarzowych. Niebieska barwa ściany za ołtarzem oraz witraże sprawiają, że panujący tu półmrok sprzyja modlitewnym refleksjom. Na balkonie chóru umieszczono łacińską inskrypcję z Księgi Proroka Daniela: „Benedicite, Angeli Domini Domino, Dn 3,58” (Błogosławcie Pana Aniołowie Pańscy – Księga Proroka Daniela rozdział 3 werset 58).
Witraże ściany północnej przedstawiają świętych i błogosławionych W kolejności od wejścia: Św. Wojciech Męczennik stojący w łodzi, utrzymujący krzyż i wiosło, czerwoną aureolą – znakiem męczeństwa, zaznaczonym również akcentami czerwieni na białej szacie świętego. Św. Kinga przedstawiona jest jako klaryska. Jej książęca korona łącznie z koroną jej męża widnieją w krzyżu z nich utworzonych. Jest to symbol zrzeczenia się władzy dla celów wyższych. W górskim pejzażu klasztor starosądecki. Św. Faustyna Kowalska klęczy w habicie. Wyżej grecki inicjał Chrystusa „I X”, z którego płyną promienie Miłosierdzia – czerwony i biały. Nad kościołem klasztornym w Łagiewnikach - Anioł (opisany przez Faustynę w „Dzienniczku”), a u kolan wizja nowego sanktuarium. Św. Ojciec Pio modli się ze skrzyżowanymi rękoma stygmatyka na czele dużej grupy wiernych. Nad kościołem słońce w kształcie nimbu wędrującego. W górze Aniołowie, u stóp otwarta księga nauczania. Błogosławieni Michaliccy Męczennicy: Ks. Władysław Błądziński i Ks. Wojciech Nierychlewski mają nimby czerwone męczenników, szaty białe oraz palmy, tu również czerwone, aby kolorystycznie zaznaczyć powiązania z Archaniołem Michałem przedstawionym obok. Atrybut bł. Władysława to wielki, ciężki kamień z kamieniołomu w Gross-Rosen, przyczyna jego męczeńskiej śmierci oraz charakterystyczny, obozowy fioletowy trójkąt. Ponad palmą dom w Pawlikowicach, wyżej Aniołowie. Bł. Wojciech przedstawiony jest z Matką Boską Częstochowską, która była szczególnie związana z jego życiem. W tle widoczny jest Michał Pasławski, za którego oddał życie w Oświęcimiu oraz budynek drukarni, i książki. Także w tym witrażu ukazany jest czerwony trójkąt z literą „P”. Nad błogosławionym unosi się anioł.
Patron Zgromadzenia Święty Michał Archanioł ukazany jest z obnażonym mieczem, w czerwonym płaszczu, w białej szacie zamiast pancerza. Czystości bieli nie może skalać Zło, które wije się u stóp Archanioła.
Witraże ściany wschodniej przedstawiają zaćmienie słońca i świecący księżyc oraz rozdartą zasłonę w świątyni jerozolimskiej. Zresztą tytuł całej kompozycji to „Rozdarcie zasłony w świątyni”. Wstawiono ją w dwa okna ustawione względem siebie pod kątem. Witraż jest tłem dla rzeźb ołtarzowych. Penetrujące kolorowe przesłony światło, koncentruje się na krzyżu i figurach przedstawionych w scenie Ofiary Krzyżowej Jezusa Chrystusa z Jego Matką i Świętym Janem, stojącymi pod krzyżem, dłuta prof. Wincentego Kućmy. Figury są polichromowane z metalicznym połyskiem.
Poniżej sceny tabernakulum ozdobione misternie krzewem winnym. Dwie geometryczne ściany zbliżają się do centrum, wypełnione stiukowymi reliefami bardzo licznych postaci aniołów (ponad 60), o pastelowych barwach. Anioły adorują przedstawione wydarzenie. W pobliżu okna z Archaniołem Michałem – chrzcielnica z ciemnego marmuru o nadzwyczaj oszczędnej wyszukanej formie geometrycznej , nawiązującej do formy tabernakulum w ołtarzu głównym.
Okna w kaplicy projektu Jerzego Skąpskiego, inżynier Maciej Szwagierczak wykonywał w ciasnej pracowni przy ul. Starowiślnej w Krakowie. Długo starał się o lepszy lokal, który opatrznościowo uzyskał następnego dnia po uroczystości poświecenia witraży w Kaplicy Aniołów. Warto wspomnieć, że w tę pamiętną niedzielę modlono się za wykonawcę.
KAPLICA ŚW. JÓZEFA
Znajdująca się w domu zakonnym kaplica jest miejscem codziennych modlitw pracujących tu kapłanów i zakonników. Autorką wystroju tego miejsca jest S. Maristella (mgr. inż. Ewa Maria Sienicka) ze Zgromadzenia Uczennic Boskiego Mistrza. Po zamurowaniu centralnego okna i utworzeniu struktury gipsowej, dekoracyjnej z podświetleniem. W centrum znajduje się tabernakulum. Nad nim obraz patrona kaplicy - św. Józefa. Jest to kopia słynnego obrazu Bartolomé’a Estébana Murillo, wykonana przez Iwana Suchego. W kaplicy znajduje się ponadto obraz św. Michała Archanioła, tych samych autorów, drewnianie stacje Drogi Krzyżowej i figura Niepokalanej, wykonana również z drewna. Kaplicę poświęcił 19 marca 2000 roku, ówczesny Generał Michalitów Ks. Kazimierz Tomaszewski.
KAPLICA MATKI BOŻEJ WSPOMOŻENIA WIERNYCH
To najnowsza z kaplic, znajdujących się na terenie domu parafialnego. Jest to miejsce modlitwy w części zajmowanej przez Siostry Michalitki. Tu także przechowywany jest Najświętszy Sakrament. Kaplica została poświęcona przez Abp Józefa Kowalczyka, Nuncjusza Apostolskiego w Polsce 25 lutego 2006 roku. Znajduje się tu fatimska figura Najświętszej Maryi Panny. Siostry przechowują także w kaplicy relikwie błogosławionego Założyciela Ks. Bronisława Markiewicza.
(Informacje na podstawie: R. Kamiński, Ćwierć wieku na Bemowie, Warszawa 2007)